Umowy

Wielokrotnie pada pytanie, jakie umowy podpisywać . Poniżej kilka praktycznych porad.

Czytajcie uważnie umowy zanim je podpiszecie :)  Jak pokazuje praktyka często podsuwane są nam umowy naszpikowane „haczykami”, bardzo niekorzystnymi dla fotografa. Jeżeli macie wątpliwości , zawsze przed podpisaniem umowy możecie skonsultować się z prawnikiem. Jeżeli takiego nie macie, wyślijcie projekt umowy na adres związek.fotografow@op.pl . Zapewniamy prawną opinię.

Umowa z przeniesieniem praw autorskich. Ponieważ nie można przenieść autorskich praw osobistych, taka umowa, nawet jeżeli nie jest to wyraźnie napisane, dotyczy Waszych praw majątkowych. Przenosząc prawa majątkowe pozbawiacie się, praktycznie jakichkolwiek profitów z tytułu wykorzystania waszych zdjęć w przyszłości (zazwyczaj umowy o przeniesienie praw majątkowych określają szczegółowo wszystkie możliwe pola eksploatacji). Można to porównać do sprzedaży samochodu. Sprzedaliście i już nie jest Wasz. Wprawdzie prawo daje możliwość (w określonych sytuacjach) odzyskania tych praw, ale w praktyce jest to bardzo trudne. Nie polecamy zawierania tego rodzaju umów. A jeżeli musicie taką podpisać, to konsultujcie się z prawnikiem. Może dojść do sytuacji że za grosze oddacie prawa majątkowe do zdjęcia, które później znajdzie się na bilbordach i w reklamach telewizyjnych.

Dlatego zalecamy zawieranie umów licencyjnych. Czyli udostępnianie swoich utworów (zdjęć) na podstawie licencji. Co jest ważne przy zawieraniu umowy licencyjnej ? Należy określić pola eksploatacji na wykorzystanie utworu – licencjobiorca będzie mógł używać zdjęcia tylko na polach eksploatacji określonych w umowie. Z każde inne wykorzystanie należy się Wam osobne honorarium ! Należy określić czas na jaki udzielacie licencji. Trzeba też zaznaczyć czy licencja jest wyłączna , czy niewyłączna. Najkorzystniejsza dla Was jest licencja NIEWYŁĄCZNA. Możecie wtedy takich licencji na jedno zdjęcie udzielać wielokrotnie.

Pamiętajcie im więcej praw przekazujecie, tym wyższe powinno być wasze honorarium. Możecie przy negocjacjach cenowych wykorzystywać ten argument. Innej zapłaty (za to samo zdjęcie) należy oczekiwać za licencję do jednorazowej publikacji w prasie. A innej za licencję nieograniczoną czasowo na wielu polach eksploatacji. Można też zamiast przekazania praw majątkowych, udzielić licencji na wszystkich możliwych polach eksploatacji (pamiętajcie trzeba je wymienić w umowie), nieograniczonej czasowo ani terytorialnie, ale LICENCJI NIEWYŁĄCZNEJ. Dodatkowo możecie zagwarantować jej nieodwołalność. Dla nabywcy to niewielka różnica, a dla Was ogromna. Zachowujecie swoje prawa majątkowe i możecie dysponować zdjęciami (udzielać kolejnych niewyłącznych licencji).

W przypadku zawierania umów z Agencjami Fotograficznymi, jeżeli nie zawarto z Wami Umowy o pracę (czyli Agencja nie jest Waszym pracodawcą, a Wy jej pracownikiem) najwłaściwszą formą umowy jest NIEWYŁACZNA UMOWA LICENCYJNA. Agencje tylko pośredniczą między Wami a innymi podmiotami (wydawcami) w obrocie waszymi utworami. Nie istnieją zatem żadne przesłanki prawne za wyzbywaniem się praw majątkowych do utworów powstających w ramach takiej współpracy. Ponadto przy umowach z Agencjami należy zwracać uwagę na próby, ograniczania wykonywania Waszych praw osobistych – decydowanie o pierwszym udostępnieniu utworu, nienaruszalności treści i formy utworu, czy nadzorem nad sposobem korzystania z utworu. Praktycznie każda ingerencja w Waszym utworze – np. kadrowanie, powinno odbywać się za Waszą zgodą.

Przykłady/wzory umów licencyjnych: Czytaj dalej