Tabele ZPAF

Tekst Andrzeja Łojko, dyrektor Biura Prawa Autorskiego ZPAF:

Andrzej Łojko
(Jeżeli macie jakieś pytania odnośnie wykorzystania Tabel ZPAF w praktyce, wysyłajcie pytania na adres zwiazek.fotografow@op.pl . Pytania wraz z odpowiedziami opublikujemy na naszej stronie. Zarząd SFP ZZTK)

Związek Polskich Artystów Fotografików jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w zakresie fotografii, zarząd ten wykonuje w imieniu wszystkich fotografów niezależnie od ich przynależności do ZPAF lub nie. Każdy fotograf może powierzyć na równych prawach swoje zdjęcia w zarząd ZPAF.

ZPAF przygotował i wprowadzi z początkiem 2013r elektroniczny system ochrony i zarządzania prawami w oparciu o TABELE ZPAF.

 Tabele – co to takiego?

Wiele napisano o tabelach OZZ-ów i zapewne w tych kilku zdaniach nie uda mi się przedstawić wystarczająco tematu. Jednak jest jedna rzecz o której nie należy zapominać: jeżeli tabel nie będzie nie będzie prawa i ochrony autora. Użytkownicy praw autorskich, ci którzy na nich najwięcej zarabiają, robią wszystko aby tabel nie było. Są bardzo silni, skuteczni i nieprzyzwoicie bogaci, mają najlepszych prawników i stają na głowie aby nie dopuścić twórców do zjednoczenia się i występowania o swoje.  Przecież lepiej nie płacić niż płacić skoro tak można. A jeszcze lepiej, płacić ile im się podoba. Autor i tak im nie „podskoczy”.

Celem OZZ w tym ZPAF jest nie dopuścić do stosowania prawa silniejszego, zapewnić twórcom godziwe wynagrodzenie za ich wysiłek a użytkownikom zapewnić możliwość legalnego korzystania z naszej własności intelektualnej, jaką są prawa autorskie. W tym celu ZPAF opracował tabele minimalnych wynagrodzeń godząc ceny i możliwości rynkowe z  potrzebami i oczekiwaniami twórców.

 1.) Tabele czym są – podstawa prawna:

Tabele minimalnych wynagrodzeń są stawkami minimalnych wynagrodzeń od ponownej publikacji zdjęć dotychczas opublikowanych. Są ustawowo wymaganymi od organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ) , jaką jest ZPAF w przypadku  fotografii.

Ustawa o prawach autorskich i prawach pokrewnych (PrAut) zobowiązuje OZZ do opracowania i przedstawienia Komisji Prawa Autorskiego przy MKiDN do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń minimalnych służących do zbiorowego zarządzania i licencjonowania powierzonych jej przez twórców i uprawnionych utworów, na wszystkich polach eksploatacji objętych zezwoleniem MKiDN. Zgodnie z ustawą o PrAut, OZZ są zobligowane do jednakowego traktowania wszystkich twórców, niezależnie czy są członkami danej OZZ czy nie, jak również jednakowego traktowania wszystkich użytkowników i stosowania w umowach zawieranych przez OZZ stawek nie niższych niż określone w tabelach. Tabele dotyczą wynagrodzeń za ponowną publikację utworów już opublikowanych lub rozpowszechnionych i nie uwzględniają kosztów wykonania. Jeżeli twórcy powierzyli swoje prawa w szerszym zakresie niż obejmuje zezwolenie MKiDN, OZZ zgodnie z zasadą równego traktowania wszystkich twórców zobowiązana jest opracować i stosować tabele dotyczące tych pól eksploatacji w ramach wykonywanego zarządu.

2.) Kto może korzystać z tabel:

a.) członkowie ZPAF (OZZ);

b.) powierzający – twórcy, spadkobiercy – uprawnieni;

c.) wszyscy

Zawarcie umowy powierniczej ze ZPAF oznacza przyjęcie zasad, w tym tabel obowiązujących w ZPAF. Zdjęcia dostarczone do ZPAF, stanowią repertuar ZPAF, są  chronione przez ZPAF i w przypadku naruszeń, ZPAF przeprowadza interwencje przedsądowe i sądowe. Wszystkie utwory autora na mocy umowy powierniczej podlegają ochronie ZPAF i tabelom w umowach zawieranych przez ZPAF, jednak w przypadku naruszeń do zdjęć nie dostarczonych do repertuaru ZPAF, ZPAF może lecz NIE MA OBOWIĄZKU PRZEPROWADZANIA INTERWENCJI.

Z tabel mogą korzystać:

  • wszyscy fotografowie, w swojej działalności mogą stosować dowolne stawki, również stawki zawarte w tabelach, w razie naruszenia ich  praw przy interwencjach sądowych posługiwać się tabelami, ale bez wsparcia i ochrony ZPAF, jednak rejestracja w ZPAF i podpisanie umowy powierniczej zawierającą deklarację stosowania tabel stanowi poważny argument do stosowania tabel ZPAF w sprawach sądowych prowadzonych indywidualnie przez autora.
  • Zarejestrowani w ZPAF  – fotografowie i uprawnieni, którzy podpisali umowę powierniczą ze ZPAF, lecz nie przekazali (jeszcze) swoich utworów do repertuaru ZPAF ;
  • ZPAF w umowach zawieranych przez ZPAF w imieniu twórców;
  • W przypadku dozwolonego użytku jeżeli autorowi przysługuje z tego tytułu wynagrodzenie;
  • W przypadku kiedy ZPAF pobiera wynagrodzenie z mocy prawa  jako zastępca prawny jeżeli autor go nie otrzymał;
  • Wszyscy twórcy, którzy powierzyli swoje prawa i dostarczyli tylko część swoich zdjęć do repertuaru ZPAF w umowach zawieranych osobiście dotyczących utworów nie przekazanych do repertuaru ZPAF;

Rejestracja w ZPAF (jednorazowy koszt 60 zł) bez dostarczania zdjęć do repertuaru jest korzystnym rozwiązaniem dla autorów sprzedających samodzielnie swoje zdjęcia lub za pośrednictwem innej agencji. ZPAF pobierając wynagrodzenia grupowo od użytkowników za zdjęcia osierocone lub za dozwolony użytek będzie mógł przekazywać je autorom zarejestrowanym jeżeli będą użyte ich zdjęcia.

3.) jakie tabele obowiązują obecnie ?  Obecnie obowiązują tabele z 2006r.

 4.) jak długo tabele są ważne

Ważność tabel wygasa w momencie zatwierdzenia nowych tabel przez MKiDN (co nie nastąpiło w ustawowym terminie) lub przez sąd (złożone obecnie) co może potrwać ok 2 lat;

 5.) czego dotyczą tabele ?   Tabele dotyczą wszystkich pól eksploatacji i podstawowych sposobów użycia zdjęć;

 6.) co z polami eksploatacji nie ujętymi w tabelach

Pola eksploatacji nie objęte zezwoleniem MKiDN na zbiorowy zarząd przez ZPAF (np.; internet, emisja, wyświetlanie…) nie są ujęte w tabelach. ZPAF będzie wykonywał zbiorowy zarząd na tych polach eksploatacji tylko w odniesieniu do zdjęć powierzonych ZPAF umową powierniczą obejmującą ten zakres z zastosowaniem opracowanych w tym celu tabel do momentu uzyskania rozszerzenia zezwolenia  z MKiDN. Wówczas ZPAF podejmie zbiorowy zarząd jako OZZ w imieniu wszystkich autorów. Oznaczać to będzie zwiększenie ochrony autorów w szczególności w internecie.

 7.) jak zagwarantować stosowanie stawek z tabel

ustawa gwarantuje stosowanie stawek nie niższych niż w tabelach w umowach zawieranych przez (OZZ) ZPAF, umowy zawierające niższe stawki niż w tabelach są nieważne. Stawki natomiast mogą być wyższe niż w tabelach.

 8.) jakie stawki stosować do zdjęć nie publikowanych

Dokonując sprzedaży osobiście autor może stosować dowolne stawki, powierzając swoje prawa do ZPAF wyraża zgodę na stosowanie tabel lub określa współczynnik krotności do wybranych zdjęć np.: 300% ceny podstawowej z tabel. W ten sposób może rekompensować koszty wykonania, lub wyróżnić szczególnie atrakcyjne zdjęcie.

Pozdrawiam Andrzej Łojko